Tìm kiếm: thời trần

Trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa thời Trần trên địa bàn phường Nam Định, bên cạnh Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Trần, chùa Phổ Minh, còn có nhiều di tích mang đậm dấu ấn vương triều, nơi lưu giữ các giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể gắn với các thái ấp, điền trang của vương hầu, quý tộc nhà Trần. Tiêu biểu như thái ấp của Thái sư Trần Thủ Độ, điền trang của An Sinh Vương Trần Liễu - phụ thân Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn... Các thái ấp, điền trang này đã được lịch sử ghi nhận là một trong những đặc điểm nổi bật góp phần tạo nên cơ sở kinh tế - xã hội dưới thời Trần.

Năm 1257, quân Nguyên - Mông sang xâm lược nước ta. Vua Trần Thái Tông đã lãnh đạo quân dân nhà Trần đánh đuổi quân Nguyên - Mông về nước. Vua Trần Thái Tông đánh giá quân Nguyên - Mông đã thua quân nước Đại Việt năm 1257, nhưng đây là một kẻ thù rất mạnh, không thể chịu thua nước Đại Việt nhỏ bé, rất có thể, chúng sẽ sang xâm lược nước Đại Việt lần nữa. Vì vậy, nước Đại Việt phải chuẩn bị củng cố lực lượng, tập hợp quân sĩ, rèn luyện thường xuyên, tích lũy lương thực, sản xuất vũ khí để đề phòng cuộc xâm lược của quân Nguyên - Mông lần thứ 2.

Chiều 23/6, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức Hội thảo tư vấn, phản biện dự thảo Đề án “Phát triển du lịch gắn với các di tích liên quan đến thời Trần trong Quần thể danh thắng Tràng An phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản” (Gọi tắt là Đề án).

Ngày 27/2, UBND tỉnh Ninh Bình phối hợp với Viện Trần Nhân Tông (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức Hội thảo Khoa học “Hành cung Vũ Lâm thời Trần - Vai trò lịch sử và định hướng bảo tồn, phát huy giá trị”.

Chùa Điều (Điều tự) thuộc thôn Đông Tự (Vũ Bản, Bình Lục) xây dựng trên thái ấp Quắc Hương của Thượng phụ Thái sư Trung vũ Đại vương Trần Thủ Độ (thời Trần). Thời hậu Lê, chùa Điều được tu bổ lớn. Hiện di tích còn bảo lưu một số hạng mục kiến trúc, đồ thờ, hiện vật mang đậm phong cách nghệ thuật thời hậu Lê, Nguyễn (thế kỷ XVII - XIX). Đặc biệt, chiếc khánh đá cổ tạo dựng đời vua Lê Hy Tông niên hiệu Chính Hòa thứ 13 (1692) là tác phẩm điêu khắc nghệ thuật đặc sắc, được xem như bảo vật quý của quốc gia.

Trương Hán Siêu (?-1354) tự là Thăng Phủ, hiệu Độn Tẩu (ông già trốn đời), người làng Phúc Thành, huyện Yên Ninh, phủ Trường Yên, sau là thôn Phúc Am, xã Ninh Thành, ngày nay thuộc thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình.

Sáng 1/6, Ban quản lý Quần thể Danh thắng Tràng An phối hợp với Viện Khảo cổ học và Bảo tàng tỉnh Ninh Bình tổ chức hội nghị báo cáo sơ bộ kết quả thăm dò, khai quật khảo cổ tại các địa điểm là chùa Hạ Trạo và chùa Khả Lương liên quan đến thời Trần trong phạm vi Di sản Văn hóa và thiên nhiên thế giới Tràng An.

Trong thời gian diễn ra Tuần Du lịch Ninh Bình 2023 (27/5-4/6), tại đền Thái Vi (xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư) tổ chức trưng bày giới thiệu về dấu tích văn hóa thời Trần. Hoạt động này góp phần cung cấp cho nhân dân, du khách những hiểu biết cơ bản về lịch sử văn hóa nhà Trần trong Di sản Tràng An.

Nằm trong Quần thể danh thắng Tràng An, Hành cung Vũ Lâm mang giá trị văn hóa và lịch sử dân tộc quan trọng. Đây không chỉ là căn cứ quân sự thời Trần góp phần đánh tan quân xâm lược Nguyên Mông thế kỷ XIII mà còn là nơi gắn với sự kiện các vua Trần xuất gia tu hành, mở mang Phật giáo. Trước sự biến đổi không ngừng của thời gian, không gian, việc gìn giữ và phát huy các giá trị của địa danh này là yêu cầu cấp thiết.

Sáng 30/12, Ban quản lý Quần thể Danh thắng Tràng An phối hợp với Viện Khảo cổ học và Bảo tàng tỉnh Ninh Bình tổ chức hội nghị báo cáo sơ bộ kết quả thăm dò, khai quật khảo cổ tại các địa điểm là Vườn Am và cánh đồng phía sau Đền Thái Vi, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư.

Ở Việt Nam, yếu tố Chăm Pa để lại rõ rệt và phổ biến trong các chùa thời Lý, tiếp theo là các chùa thời Trần. Còn ở Hà Nam, yếu tố Chăm Pa để lại rõ rệt ở phù điêu (tượng) Kinari đầu người mình chim trong một số bộ phận kiến trúc thời Lý, tiêu biểu là ở chùa Đọi và tháp Sùng Thiện Diên Linh (xã Tiên Sơn, thị xã Duy Tiên).

Chùa Giầu tọa lạc tại xã Đinh Xá, thành phố Phủ Lý. Chùa có tên chữ là Khánh Long tự nhưng nhân dân quen gọi là chùa Giầu với ước vọng mong cho quê hương mình được giàu có. Chùa Giầu sau nhiều lần trùng tu trở nên to đẹp hơn, nhưng điều đáng chú ý nhất ở chùa Giầu chính là tấm bia đá thời Trần, một trong số nhiều cổ vật tiêu biểu của Hà Nam.

Bộ tem in hình hộp xá lị, hộp vàng Ngọa Vân Yên Tử và hai chiếc ấn vàng hé lộ nhiều giá trị tôn giáo về Phật giáo của giới quý tộc thời Trần, giá trị lịch sử của các triều đại phong kiến khác.

Thái tử Lý Càn Đức - Lý Nhân Tông, vua thứ tư triều Lý, các sử gia hết lời ca tụng. Việt Sử lược, tác giả khuyết danh thời Trần, được Giáo sư Sử học Trần Quốc Vượng dịch từ bản khắc đời Thanh, chép từ xa xưa tới buổi sơ Trần, độ tin cậy cao. Nhắc nhiều sự kiện đương thời liên quan đến quốc gia Đại Việt, các vùng đất triều đình gia ân như Siêu Loại (Bắc Ninh), các hành cung Ứng Phong (Nam Định), Lý Nhân (Hà Nam)…

Nhà sử học Lê Văn Lan xác minh qua những hiện vật tìm được ở núi Đùng cho rằng khung thời gian thịnh trị vào thời Trần, có nền từ thời Lý kéo dài đến thời Lê, thời Nguyễn.

Sau khi tiến hành cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông xâm lược nước ta lần thứ nhất (1257) thắng lợi, năm 1258 (Mậu Ngọ) vua Trần Thái Tông vừa tròn 40 tuổi đã hoàn thành sứ mệnh của mình, tạo dựng nước Đại Việt trở thành một quốc gia văn hiến, cường thịnh, theo sách "Thái Vi quốc tế ngọc ký", ông đã nhường ngôi cho Thái tử Hoảng khi đó 18 tuổi lên ngôi và làm Thái Thượng hoàng về Vũ Lâm tu hành. Việc xuất gia của ông không có nghĩa là từ bỏ quyền lực của mình. Ông đánh giá quân Nguyên - Mông đã thua quân Đại Việt năm 1257, nhưng đây là một kẻ thù rất mạnh, rất có thể, chúng sẽ sang xâm lược nước Đại Việt lần nữa. Vì vậy, nước Đại Việt phải chuẩn bị củng cố lực lượng, tập hợp quân sĩ, rèn luyện thường xuyên, tích lũy lương thực, sản xuất vũ khí để đề phòng cuộc xâm lược của quân Nguyên - Mông lần thứ 2.

Dựa vào những ghi chép ngắn ngủi trong sử cũ, từ năm 2014 đến nay, các nhà khoa học Viện Nghiên cứu Kinh thành đã lần tìm và phát hiện những dấu tích còn sót lại của một hành cung thời Trần mang tên Lỗ Giang tại vùng đất cổ, xưa thuộc xã Thâm Động, phủ Long Hưng, nay là xã Hồng Minh, huyện Hưng Hà (tỉnh Thái Bình).

Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An vừa phối hợp với Viện khảo cổ học Việt Nam tổ chức hội nghị báo cáo sơ bộ kết quả khai quật, thám sát thung Nội Lấm thuộc hành cung Vũ Lâm (thời Trần), nằm trong lòng Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới Tràng An.